Daxûyaniya TODAPê

28.06.2015

JI ÇAPEMANÎ Û RAYA GIŞTÎ RE, 

Dema em bala xwe didin dîroka psîkiyatrî û derûnnasiya modern ku sedsala 19. de pêşketiye, em dibînin ku kesên LGBTÎ ( lezbiyen, gay, bîseksuel, trans, înterseks ) wekî nexweşan hatine nirxandin. Me dît ku tevî kirinên zayendî yên ku pey ve zêdebûn naye an derveyî sînorên normatif disekine, herwiha rewşa kesên LGBTÎ jî wekî pirsgirêk/nexweşiyê hatiye binavkirin û “dermankirina wan” hatiye armançkirin. Lê van  40-50 salên talî de tevî guherîna demê, him bi rêya xebatên akademîk him bi têkoşîna kesên LGBTÎ, psîkiyatrî û derûnnasiya di bin siya serdest de, dev ji nêrîna xwe nexweşiyê ya li hember hevzayend, bîseksuel û transan berda. Berevajî van mixabin em nikarin bêjin ku li Tirkiye’yê û li welat û cihên din de, derûnnasî û psîkiyatrî xwe ji homofobî û transfobîyê tev de azad kiriye. Em dizanin ku hempîşeyên me yên ku rêgeza bingehîn ya derûnnasiyê “bêşert qebûlkirin” ê  û etîka pîşê binpê dikin, xebatên xwe pîşeyî û teorik bi îdeolojiyên xwe yên heteroseksîst ava dikin, li hember hevzayend, bîseksuel û transan qaşo dermankirinan pêş dixin, metodên wan di pirtûkên xwe de dinivîsin û pratika wan dikin hene. Em ji wan hezar carî fedî dikin! Em bi tu awayî tu cûrên perbêbûnên zayendî û nasnameyên zayendî wekî nexweşiyan qebûl nakin!
Em wekî derûnnas û psîkiyatrîstan;

Li hember ji bo kesên hevzayend, bîseksuel û transan qaşo metodên dermankirinê, pirtûkên ku bi homofobî û transfobîyê hatine nivîsandin,  xebatkarên nexweşxaneyan ku dema  trans ji bo pirsgirêkên xwe yên derûnî an tıbbî hewce bimînin di nexweşxaneyan da razin tenê gorî nasnameyên wan servîsan da bi cih dikin, pratîkên homofobîk û transfobîk yên di sîstema tendûristiyê de cih digrin, di perwerdeyên beşên derûnnasî û psikiyatriye de hewandina nêrîna heteroseksîst disekinin.

Em wekî şêwirmendên derûnî û mamosteyên rêberiyê yên ku di dibistanan û qadên tendûristiya giyanî de dixebitin;

Li hember  nêrîna transfobî û homofobiya di dibistan û saziyên perwerdê de, di klînîkan de ji bo hevzayend, bîseksuel û transa pêşdixînin disekinin!
Em wekî pisporên xizmeta civakî yên di qadên tendûristiya giyanî de dixebitin;
Dizanin ku wargehên zarokên bêxwedî de kesên LGBTÎ ji cihên xwe tên avêtin, li gelek zordariyan dûçar tên. Em li hember bêheqiya ser kesên hevzayend, bîseksuel û transan disekinin!

Em wekî xebatkarên tendûristiya giyanî tev de,  hemû cûrên qaşo dermankirina kesên hevzayend, bîseksuel û transan, îdeolojiya heteroseksîst, û neheqiya li ser wan red dikin! Û em dixwazin qadên tendûristiya giyanî carek din ji bo sekna hemû kesên civakî were avakirin!

Kesên LGBTÎ wekî nexweşan qebûlkirin û/an li hember vê qebûlkirinê bêdengmayin şirîkiya qetilkirinên nefretê ye.  Em şirîkê van qetilkirinan na bin!

KOMELEYA DERÛNNASÊN PIŞTGIRIYA CIVAKÎ- TOPLUMSAL DAYANIŞMA İÇİN PSİKOLOGLAR DERNEĞİ  ( TODAP)
KOMELEYA DERÛNNASÊN TIRK – TÜRK PSİKOLOGLAR DERNEĞİ ( TPD )
ODEYA BIJIŞKÊN STENBOLÊ – İSTANBUL TABİP ODASI ( İTO)
YEKÎTIYA BIJIŞKÊN TIRK, BIJIŞKIYA JINAN Û BASKÊ TENDÛRISTIYA JINAN – TÜRK TABİPLER BİRLİĞİ, KADIN HEKİMLİK VE KADIN SAĞLIĞI KOLU
TENDURISTIYA GIYANÎ DE KOMELEYA MAFÊN MIROVAN -  RUH SAĞLIĞINDA İNSAN HAKLARI DERNEĞİ ( RUSİHAK)
DERÛNNASÊN CıVAKÎ- TOPLUMCU PSİKOLOGLAR
KOMELEYA XEBATÊN TRAVMAYÊ – TRAVMA ÇALIŞMALARI DERNEĞİ
KOMELEYA ŞÊWIRMENDÊN DERÛNNASÎ- PSİKOLOJİK DANIŞMANLAR DERNEĞİ ( PD-DER)
PLATFORMA XWENDEVANÊN DERÛNNASΠ YA ZAGONA  PÎŞEYÊ -PSİKOLOJİ ÖĞRENCİLERİ MESLEK YASASI PLATFORMU ( PÖMYAP )

 

ji TODAP

FDA xwest qedexeya bexşa xwînê bê nermkirin

13. 05. 2015

Tevî welatên Ewropayê, DYA’yê jî daxwaz kir ku qedexeya bexşa xwînê ya ji bo hevzayendan bê nermkirin.

Daîreya Derman û Xurekê ya Amerîkan (FDA) daxuyaniyek da û diyar kir divê qanûna ku bexşa xwînê ya hevzayendan qedexe dike bê nermkirin. FDA’yê li şûna vê qanûnê daxwaz kir ku bila şertê beriya salekê ketine têkiliya zayendî yan na, bê anîn.

Di daxuyaniyê de hat gotin ku di tevayî temen de qedexekirina bexşa xwînê newekhevî ye.

DYA’yê di 1983’an de di dema ku vîrusa AIDS’ê belav bibû ji bo mêrên hevzayend qedexeya bexşa xwînê anîbû.  Ji sedî 7’ê nifûsa welat, mêrên hevzayend pêk tînin. Di rojên buhrî de hinek Saziyên Civaka Sîvîl û endamên Kongreyan ev mijar anî rojevê.

Bexşa xwînê, ligel hevzayend an bî-seksuelan, ji bo jinên ketine têkiliya zayendî, kesên tiryakê bikar tînin derbasdar e.

ji ANF

Vîrusa AIDS’ê li welatên xizan belav dibe

17.07.2014

Li seranserê cîhanê 35 mîlyon kes bi nexweşiya AIDS’ê dijî. Vîrusa HIV ya rê li ber AIDS’ê vedike, her sal ji ber vê nexweşiyê mirin hinek kêm dibin lê nexweşiyê 25 mîlyon Afrîkayî girtiye nava lepê xwe.

 

Li seranserê cîhanê 35 mîlyon kes bi nexweşiya AIDS’ê dijî.  Vîrusa HIV ya rê li ber AIDS’ê vedike, her sal ji ber vê nexweşiyê mirin hinek kêm dibin lê nexweşiyê 25 mîlyon Afrîkayî girtiye nava lepê xwe.

Herî zêde jî welatên xizan ji vê nexweşiyê  bandor dibin. Ji kesên ku bi nexweşiya AIDS’ê dikevin ji sêyan du li welatên ku  dikarin xwe bigihînn derman û dermankirinê .
Bernameya Têkoşîna bi AIDS’ê re ya Neteweyên Yekbûyî (UNAIDS) rapora sala 2013’an de weşand û got hejmara kesên bi virûsa AIDS’ê ketiye 35 mîlyone. 25 mîlyon jî ji Afrîkaya Sahara û welatên başurin.

Sala borî 1,5 mîlyonek kes ji AIDS’ê mirin, lê hejmara kesên ku bi nexweşiyê ketine jî daket û hejmar  2,1 mîlyon.  Hejmara kesên bi nexweşiyê ketin di sala 2001’an de 3,4 mîlyon bû.
Li gorî vê sala borî  ji kesên ku bi vê nexweşiyê ketine 240 hezar zarok bûn. Di vê rêjeyê de kêmbûnek balê dikişîne. Di 2002’an de kesên bi vê vîrusê ketine 580 hezar zarok bûn.
Di raporê de hat gotin ku hejmara kesên derman dibin zêde bûye. Di 2012’an de 10,6 mÎlyon kesî derman bikaranîn, di 2013’ande ev bû 13 mîlyon.  Yên ku nekarin derman bibin jî li welatên xizan dijîn. Piranî ne xwedî derfetên terapiyê ne.  di serê van de welatên ku pevçûn lê ne tê.

Her wiha di raporê de hat gotin ku hejmara kesên bi vê nexweşiyê dikevin kêm dibe. Ligorî vê di 2013’an de 1,5 mîlyon kes ji ber AIDS’ê jiyana xwe ji dest da û ev rêje li gorî sala 2005’an ji sedî 35 daketin nîşan dida. Di 5 salên dawî de  li başûrê Afrîkayê ji sedî 51 û li Kamboçyayê ji sedî 45  û Etîyopyayê jî ji sedî 37 kêmbûneke heye.

 TENÊ 19 MÎLYON NEXWEŞIYA XWE DIZANE
Li gorî rapora UNAIDS’ê  ji 35 mîlyon nexweşên AIDS’ê tenê 19 mîlyon dizane ku bi vê nexweşiyê ketiye.  Ji ber kêmbûna derfetên Tibbi bi mîlyonan kes ji bo nexweşiya xwe teşîst bike ji testan bêpar dimîne.

Ji sedî 70’ê nexweşan li Afrîkayê dijîn û ji ber derfetên dermankirinê kêmin nekarin derman bibin.

LI ROJHILATA NAVÎN Û EWROPAYA NAVÎN ZÊDE DIBE
Li gorî rapora UNAIDS’ê  bi taybet ev nexweşî li Rojhilata Navîn û welatên Ewropaya Navîn bilind dibe. Li welatên Rojhilata Navîn mirinên ji ber AIDS’ê li gorî sala 2005’an ji sedî 66 zêde bûne.  Ji 110 hezar kesên ku li Asya Navîn û Ewropaya Navîn bi vê nexweşiyê ketine piranî li Ukrayna û Rûsyayê dijîn.

Nûnerê Komîseriya Bilind a Mafê Mirovan ya NY’ê Charles Radclîffe li ser raporê axivî û diyar kir ku li welatên ku hevzayend rastî newekheviyê tên de, vîrusa HIV’ê dê zêde dibe.

ji ufkumuz.com

Hevzayend dê li serî DMME’ê bidin

 10.05.2014

Li Avusturya daxwaza xwedi zarok a du jinan ev 4 sale tê redkirin. Di herî dawîde ji aliyê dadgeha  îdarî biryara redkirinê da  ku herdu jî di mêzekirina zarokan de pîsporin û tenê hêviya wan jî Dadgeha Mafê Mirovan a Ewropaye.
Hemcinsên ku li eyaleta Avusturya jêrîn (Nîederosterreîch) ê dijîn daxwaza wan a xwedizarokbun bi salane tê redkirin. Bi hinceta ku herdu jî hemcinsin û ‘ji zarokê re wekî biyolojîk nikarin dê bav tî bikin  di sala 2010’an dejî serlêdan kiribun lê belê evjî ji aliyê hikumeta eyaletê daxwaza hemcinsên Huber û B bersiva neyinî hatibu dayin.

Serdana hemcinsên a Dadgeha bingehîn  jî sala derbas buyî de hatibu redkirin, heri dawî ji aliyê  darazê heri bilind  3 darazan 1 jiwan a Dadgeha îdarî   (VWGH) jî bersiva neyinî hat dayin

SEDEM: “WEKI BÎYOLOJÎK NIKARIN BIBIN DÊ BAV”

Hemcinsên ku di eyaleta Avusturya a Jêrîn dijîn û li qada hemû dişixulin, yek hemşireye yê din jî pedagog a civakiye daxwaza wan a xwedi zarokbun bi hinceta herdujî dişibin hevdu hatibu redkirin. Hemcinsên ku di bajarê St.Polten ‘ê de dijîn di sala 2010’an de daxwaza sekinandina qeyda listê a Warê gihandina Zarokan bi hinceta ‘wekî bîyolojîk ne biderfete nikarin bibin dê bav û bi zarokêre nikarin têkilîyên dê bav pêk bînin” tê redkirin.
Hemcinsên Huber û B jî bi riya  parêzerên xwe serdana îtîrazê kirin lê belê ev îtîraz jî bi hinceta ‘jiber ku nikarin bikevin listeya sekinandin ev ne hincete’ tê redkirin.

WÊ BIÇIN DMME’Ê

Daxwaza hemcinsan a xwedi zarokbun a bi salane berdewam dike hêviyê herî dawî VwGH dibînin ew jî, îtîrazên ku ji biryarê hikumeta Eyalet’ê re hatiye kirin bi hinceta ‘bêbingeh’ hat redkirin. Parêzerê hemcinsan Hekmût Graupner ku ji çapameniyêre axivî û got, ev biryar wekî ‘dijrabun e’  û bibîr anî ku, li Avusturya xwedibuna zarok bi kanunan di bin parastinê deye. Graupner bal kişand ku, “her du jin tenê ne wekî hemcinsin derve tên hiştin di heman demê de ji mafê îtîrazkirinê de jî tên mehrumkirin”. Parêzera hemcinsan biryara dozê jivir şunde wê li Dadgeha Mafên Mirovan a Ewrupî bê birêvebirin dan.

ji BestaNûçe

Li Avusturya daxwaza xwedi zarok a du jinan ev 4 sale tê redkirin. Di herî dawîde ji aliyê dadgeha  îdarî biryara redkirinê da  ku herdu jî di mêzekirina zarokan de pîsporin û tenê hêviya wan jî Dadgeha Mafê Mirovan a Ewropaye.
Hemcinsên ku li eyaleta Avusturya jêrîn (Nîederosterreîch) ê dijîn daxwaza wan a xwedizarokbun bi salane tê redkirin. Bi hinceta ku herdu jî hemcinsin û ‘ji zarokê re wekî biyolojîk nikarin dê bav tî bikin  di sala 2010’an dejî serlêdan kiribun lê belê evjî ji aliyê hikumeta eyaletê daxwaza hemcinsên Huber û B bersiva neyinî hatibu dayin.
Serdana hemcinsên a Dadgeha bingehîn  jî sala derbas buyî de hatibu redkirin, heri dawî ji aliyê  darazê heri bilind  3 darazan 1 jiwan a Dadgeha îdarî   (VWGH) jî bersiva neyinî hat dayin
SEDEM: “WEKI BÎYOLOJÎK NIKARIN BIBIN DÊ BAV”
Hemcinsên ku di eyaleta Avusturya a Jêrîn dijîn û li qada hemû dişixulin, yek hemşireye yê din jî pedagog a civakiye daxwaza wan a xwedi zarokbun bi hinceta herdujî dişibin hevdu hatibu redkirin. Hemcinsên ku di bajarê St.Polten ‘ê de dijîn di sala 2010’an de daxwaza sekinandina qeyda listê a Warê gihandina Zarokan bi hinceta ‘wekî bîyolojîk ne biderfete nikarin bibin dê bav û bi zarokêre nikarin têkilîyên dê bav pêk bînin” tê redkirin.
Hemcinsên Huber û B jî bi riya  parêzerên xwe serdana îtîrazê kirin lê belê ev îtîraz jî bi hinceta ‘jiber ku nikarin bikevin listeya sekinandin ev ne hincete’ tê redkirin.
WÊ BIÇIN DMME’Ê
Daxwaza hemcinsan a xwedi zarokbun a bi salane berdewam dike hêviyê herî dawî VwGH dibînin ew jî, îtîrazên ku ji biryarê hikumeta Eyalet’ê re hatiye kirin bi hinceta ‘bêbingeh’ hat redkirin. Parêzerê hemcinsan Hekmût Graupner ku ji çapameniyêre axivî û got, ev biryar wekî ‘dijrabun e’  û bibîr anî ku, li Avusturya xwedibuna zarok bi kanunan di bin parastinê deye. Graupner bal kişand ku, “her du jin tenê ne wekî hemcinsin derve tên hiştin di heman demê de ji mafê îtîrazkirinê de jî tên mehrumkirin”. Parêzera hemcinsan biryara dozê jivir şunde wê li Dadgeha Mafên Mirovan a Ewrupî bê birêvebirin dan.
- See more at: https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:88ij-vEjsk0J:www.bestanuce1.com/haberayrinti.php%3Fid%3D103166+&cd=1&hl=en&ct=clnk&gl=us#sthash.WRsmm83R.dpuf

Li Avusturya daxwaza xwedi zarok a du jinan ev 4 sale tê redkirin. Di herî dawîde ji aliyê dadgeha  îdarî biryara redkirinê da  ku herdu jî di mêzekirina zarokan de pîsporin û tenê hêviya wan jî Dadgeha Mafê Mirovan a Ewropaye. - See more at: http://www.bestanuce1.com/haberayrinti.php?id=103166#sthash.KNTkdSPI.dpuf

Li Avusturya daxwaza xwedi zarok a du jinan ev 4 sale tê redkirin. Di herî dawîde ji aliyê dadgeha  îdarî biryara redkirinê da  ku herdu jî di mêzekirina zarokan de pîsporin û tenê hêviya wan jî Dadgeha Mafê Mirovan a Ewropaye.
Hemcinsên ku li eyaleta Avusturya jêrîn (Nîederosterreîch) ê dijîn daxwaza wan a xwedizarokbun bi salane tê redkirin. Bi hinceta ku herdu jî hemcinsin û ‘ji zarokê re wekî biyolojîk nikarin dê bav tî bikin  di sala 2010’an dejî serlêdan kiribun lê belê evjî ji aliyê hikumeta eyaletê daxwaza hemcinsên Huber û B bersiva neyinî hatibu dayin.
Serdana hemcinsên a Dadgeha bingehîn  jî sala derbas buyî de hatibu redkirin, heri dawî ji aliyê  darazê heri bilind  3 darazan 1 jiwan a Dadgeha îdarî   (VWGH) jî bersiva neyinî hat dayin
SEDEM: “WEKI BÎYOLOJÎK NIKARIN BIBIN DÊ BAV”
Hemcinsên ku di eyaleta Avusturya a Jêrîn dijîn û li qada hemû dişixulin, yek hemşireye yê din jî pedagog a civakiye daxwaza wan a xwedi zarokbun bi hinceta herdujî dişibin hevdu hatibu redkirin. Hemcinsên ku di bajarê St.Polten ‘ê de dijîn di sala 2010’an de daxwaza sekinandina qeyda listê a Warê gihandina Zarokan bi hinceta ‘wekî bîyolojîk ne biderfete nikarin bibin dê bav û bi zarokêre nikarin têkilîyên dê bav pêk bînin” tê redkirin.
Hemcinsên Huber û B jî bi riya  parêzerên xwe serdana îtîrazê kirin lê belê ev îtîraz jî bi hinceta ‘jiber ku nikarin bikevin listeya sekinandin ev ne hincete’ tê redkirin.
WÊ BIÇIN DMME’Ê
Daxwaza hemcinsan a xwedi zarokbun a bi salane berdewam dike hêviyê herî dawî VwGH dibînin ew jî, îtîrazên ku ji biryarê hikumeta Eyalet’ê re hatiye kirin bi hinceta ‘bêbingeh’ hat redkirin. Parêzerê hemcinsan Hekmût Graupner ku ji çapameniyêre axivî û got, ev biryar wekî ‘dijrabun e’  û bibîr anî ku, li Avusturya xwedibuna zarok bi kanunan di bin parastinê deye. Graupner bal kişand ku, “her du jin tenê ne wekî hemcinsin derve tên hiştin di heman demê de ji mafê îtîrazkirinê de jî tên mehrumkirin”. Parêzera hemcinsan biryara dozê jivir şunde wê li Dadgeha Mafên Mirovan a Ewrupî bê birêvebirin dan.
- See more at: http://www.bestanuce1.com/haberayrinti.php?id=103166#sthash.KNTkdSPI.dpuf

Li Avusturya daxwaza xwedi zarok a du jinan ev 4 sale tê redkirin. Di herî dawîde ji aliyê dadgeha  îdarî biryara redkirinê da  ku herdu jî di mêzekirina zarokan de pîsporin û tenê hêviya wan jî Dadgeha Mafê Mirovan a Ewropaye.
Hemcinsên ku li eyaleta Avusturya jêrîn (Nîederosterreîch) ê dijîn daxwaza wan a xwedizarokbun bi salane tê redkirin. Bi hinceta ku herdu jî hemcinsin û ‘ji zarokê re wekî biyolojîk nikarin dê bav tî bikin  di sala 2010’an dejî serlêdan kiribun lê belê evjî ji aliyê hikumeta eyaletê daxwaza hemcinsên Huber û B bersiva neyinî hatibu dayin.
Serdana hemcinsên a Dadgeha bingehîn  jî sala derbas buyî de hatibu redkirin, heri dawî ji aliyê  darazê heri bilind  3 darazan 1 jiwan a Dadgeha îdarî   (VWGH) jî bersiva neyinî hat dayin
SEDEM: “WEKI BÎYOLOJÎK NIKARIN BIBIN DÊ BAV”
Hemcinsên ku di eyaleta Avusturya a Jêrîn dijîn û li qada hemû dişixulin, yek hemşireye yê din jî pedagog a civakiye daxwaza wan a xwedi zarokbun bi hinceta herdujî dişibin hevdu hatibu redkirin. Hemcinsên ku di bajarê St.Polten ‘ê de dijîn di sala 2010’an de daxwaza sekinandina qeyda listê a Warê gihandina Zarokan bi hinceta ‘wekî bîyolojîk ne biderfete nikarin bibin dê bav û bi zarokêre nikarin têkilîyên dê bav pêk bînin” tê redkirin.
Hemcinsên Huber û B jî bi riya  parêzerên xwe serdana îtîrazê kirin lê belê ev îtîraz jî bi hinceta ‘jiber ku nikarin bikevin listeya sekinandin ev ne hincete’ tê redkirin.
WÊ BIÇIN DMME’Ê
Daxwaza hemcinsan a xwedi zarokbun a bi salane berdewam dike hêviyê herî dawî VwGH dibînin ew jî, îtîrazên ku ji biryarê hikumeta Eyalet’ê re hatiye kirin bi hinceta ‘bêbingeh’ hat redkirin. Parêzerê hemcinsan Hekmût Graupner ku ji çapameniyêre axivî û got, ev biryar wekî ‘dijrabun e’  û bibîr anî ku, li Avusturya xwedibuna zarok bi kanunan di bin parastinê deye. Graupner bal kişand ku, “her du jin tenê ne wekî hemcinsin derve tên hiştin di heman demê de ji mafê îtîrazkirinê de jî tên mehrumkirin”. Parêzera hemcinsan biryara dozê jivir şunde wê li Dadgeha Mafên Mirovan a Ewrupî bê birêvebirin dan.
- See more at: http://www.bestanuce1.com/haberayrinti.php?id=103166#sthash.KNTkdSPI.dpuf

Li Avusturya daxwaza xwedi zarok a du jinan ev 4 sale tê redkirin. Di herî dawîde ji aliyê dadgeha  îdarî biryara redkirinê da  ku herdu jî di mêzekirina zarokan de pîsporin û tenê hêviya wan jî Dadgeha Mafê Mirovan a Ewropaye.
Hemcinsên ku li eyaleta Avusturya jêrîn (Nîederosterreîch) ê dijîn daxwaza wan a xwedizarokbun bi salane tê redkirin. Bi hinceta ku herdu jî hemcinsin û ‘ji zarokê re wekî biyolojîk nikarin dê bav tî bikin  di sala 2010’an dejî serlêdan kiribun lê belê evjî ji aliyê hikumeta eyaletê daxwaza hemcinsên Huber û B bersiva neyinî hatibu dayin.
Serdana hemcinsên a Dadgeha bingehîn  jî sala derbas buyî de hatibu redkirin, heri dawî ji aliyê  darazê heri bilind  3 darazan 1 jiwan a Dadgeha îdarî   (VWGH) jî bersiva neyinî hat dayin
SEDEM: “WEKI BÎYOLOJÎK NIKARIN BIBIN DÊ BAV”
Hemcinsên ku di eyaleta Avusturya a Jêrîn dijîn û li qada hemû dişixulin, yek hemşireye yê din jî pedagog a civakiye daxwaza wan a xwedi zarokbun bi hinceta herdujî dişibin hevdu hatibu redkirin. Hemcinsên ku di bajarê St.Polten ‘ê de dijîn di sala 2010’an de daxwaza sekinandina qeyda listê a Warê gihandina Zarokan bi hinceta ‘wekî bîyolojîk ne biderfete nikarin bibin dê bav û bi zarokêre nikarin têkilîyên dê bav pêk bînin” tê redkirin.
Hemcinsên Huber û B jî bi riya  parêzerên xwe serdana îtîrazê kirin lê belê ev îtîraz jî bi hinceta ‘jiber ku nikarin bikevin listeya sekinandin ev ne hincete’ tê redkirin.
WÊ BIÇIN DMME’Ê
Daxwaza hemcinsan a xwedi zarokbun a bi salane berdewam dike hêviyê herî dawî VwGH dibînin ew jî, îtîrazên ku ji biryarê hikumeta Eyalet’ê re hatiye kirin bi hinceta ‘bêbingeh’ hat redkirin. Parêzerê hemcinsan Hekmût Graupner ku ji çapameniyêre axivî û got, ev biryar wekî ‘dijrabun e’  û bibîr anî ku, li Avusturya xwedibuna zarok bi kanunan di bin parastinê deye. Graupner bal kişand ku, “her du jin tenê ne wekî hemcinsin derve tên hiştin di heman demê de ji mafê îtîrazkirinê de jî tên mehrumkirin”. Parêzera hemcinsan biryara dozê jivir şunde wê li Dadgeha Mafên Mirovan a Ewrupî bê birêvebirin dan.
- See more at: http://www.bestanuce1.com/haberayrinti.php?id=103166#sthash.KNTkdSPI.dpuf

Li Avusturya daxwaza xwedi zarok a du jinan ev 4 sale tê redkirin. Di herî dawîde ji aliyê dadgeha  îdarî biryara redkirinê da  ku herdu jî di mêzekirina zarokan de pîsporin û tenê hêviya wan jî Dadgeha Mafê Mirovan a Ewropaye.
Hemcinsên ku li eyaleta Avusturya jêrîn (Nîederosterreîch) ê dijîn daxwaza wan a xwedizarokbun bi salane tê redkirin. Bi hinceta ku herdu jî hemcinsin û ‘ji zarokê re wekî biyolojîk nikarin dê bav tî bikin  di sala 2010’an dejî serlêdan kiribun lê belê evjî ji aliyê hikumeta eyaletê daxwaza hemcinsên Huber û B bersiva neyinî hatibu dayin.
Serdana hemcinsên a Dadgeha bingehîn  jî sala derbas buyî de hatibu redkirin, heri dawî ji aliyê  darazê heri bilind  3 darazan 1 jiwan a Dadgeha îdarî   (VWGH) jî bersiva neyinî hat dayin
SEDEM: “WEKI BÎYOLOJÎK NIKARIN BIBIN DÊ BAV”
Hemcinsên ku di eyaleta Avusturya a Jêrîn dijîn û li qada hemû dişixulin, yek hemşireye yê din jî pedagog a civakiye daxwaza wan a xwedi zarokbun bi hinceta herdujî dişibin hevdu hatibu redkirin. Hemcinsên ku di bajarê St.Polten ‘ê de dijîn di sala 2010’an de daxwaza sekinandina qeyda listê a Warê gihandina Zarokan bi hinceta ‘wekî bîyolojîk ne biderfete nikarin bibin dê bav û bi zarokêre nikarin têkilîyên dê bav pêk bînin” tê redkirin.
Hemcinsên Huber û B jî bi riya  parêzerên xwe serdana îtîrazê kirin lê belê ev îtîraz jî bi hinceta ‘jiber ku nikarin bikevin listeya sekinandin ev ne hincete’ tê redkirin.
WÊ BIÇIN DMME’Ê
Daxwaza hemcinsan a xwedi zarokbun a bi salane berdewam dike hêviyê herî dawî VwGH dibînin ew jî, îtîrazên ku ji biryarê hikumeta Eyalet’ê re hatiye kirin bi hinceta ‘bêbingeh’ hat redkirin. Parêzerê hemcinsan Hekmût Graupner ku ji çapameniyêre axivî û got, ev biryar wekî ‘dijrabun e’  û bibîr anî ku, li Avusturya xwedibuna zarok bi kanunan di bin parastinê deye. Graupner bal kişand ku, “her du jin tenê ne wekî hemcinsin derve tên hiştin di heman demê de ji mafê îtîrazkirinê de jî tên mehrumkirin”. Parêzera hemcinsan biryara dozê jivir şunde wê li Dadgeha Mafên Mirovan a Ewrupî bê birêvebirin dan.
- See more at: http://www.bestanuce1.com/haberayrinti.php?id=103166#sthash.KNTkdSPI.dpuf

Nexweşîya cinsî Gonorré li Swêdê belav dibe

10.06.2013

Hejmarên kesên bi nexweşîya cinsî ya bi navê Gonorré dikevin li Swêdê zêde dibe. Berîya her tiştî di nav grûpa  keçên genc û mêrên homoseksuel de zêde dibe. Enstîtûya parastina vegirtinê, smittskyddsinstitutet ji ber vê pirbûnê nearam e, û bi taybetî jî ji ber ku ev baktêrîya her ku diçe xwe bêhtir ber dermanan radigire.

Hejmara rewşên newxeşîya Gonorré ji 951 rewşî di 2011 bû 1098 di 2012 de. li gor enstîtûya parastina vegirtinê, ev iltîhab ji nîva salên 1990 de her bêhtir dibe.
Ev nexweşî di nav mêran de zêdetir e ji nav jinan, û beşekî mezin ji vê encamê ew e ku nexweşî belav dibe dema mêr bi mêr radizê. Lê li gor enstîtûyê ev nexweşî her di nav grûpa gencên heteroseksuel de jî zê dibe.

jî Radyoya Swêdê

Homosexulbun tiştekî bîjolojîk e?

04.04.2013

Homosexuelbun irsî ye û eva jî demake dirêj lêkolînvan heyîrandî ye. Li gor lêkolîna Urban Friberg lêkolînvanê zanîngeha Uppsala homosexuelbun dikare were şopandinê ku ev tîştekî li ser epîgenetîka genê me tesîr dike.

– Li ser sedemê homosexuelbunê yên irsî gelek lêkolîn hatîne kirin ji bo ku eleqeya di navbera vê taybetê û varyasyona di genetîkê de were eşkere kirin. Yanê bi zimanekî daha eşkere, lêkolînê hewl daye bibîne ka di genê yên homosexuel de tîştekî guhertî heye yan na. Le evê tu emcam nedaye. Ji ber wî jî em naha bawer dikin ku eleqeya vê bi epigenetikê re heye, dibê Urban Friberg.  
Epîgenetik di lêkolînê de heremeke nû ye û li ser wê ramana dimeşe ku genê me ji mekanîzmayên mîrata pêşiyên me tesir digrin. Yanê heger ku genê meriva wek muzîkvanên di orkestrakî de bin, epîgenetik wek şefê orkestrayê ye û ew qerar dide muzîkvanên wê di kîjan sevîyeyê de mûzîka xwe lêxên û yan jî wê di kîjan derî de bê deng bin. Li gor Urban Friberg homosexuelbun ji wan karakteran yek e ku dikare irsî be û ji bavên berê derbasî zarokan bibe. Lê ew dibê meriv nizane kîjan gen yên homoseksuelbûnê ne.    
– Lê ne tenê karakterê homoseksuelbunê di vir de rol dileyîze, herwiha gelek tîşten din di vir de tesîr dike. Di laşê meriv de pir tevn hene, û her kes hewl dide wana ji wê de bike ku jenerasyona nû bikaribe destpêkeke hêsanî bike. Yanê ev hinekî jî buyerên bi tesaduf in.
Urban Friberg ku lêkolîna xwe bi tevê du amerîkî ya dike, hêvîdare ku lekolîna wana wê zanyarîya di derbarê sedemên tercîhê homosexuelbûnê û herweha sedemên bîyolojîk derbirxe holê.
– Eva dikare zora gelek kesan here, dibêje Urban Friberg, lê di alîyê din de jî ez bawer dikim ku gelek kes jî meraq dikin ka ew çima homoseksuel in. Heger derkeve holê ku homosexielbun taybeteke bîyolojik e, ew dem jîyana zef kesan wê hêsantir bibe.
Ulrika Westerlund serekeyê federasyona homosexuella di alîyê din de rexnegirê vê ramanê ye û dibê; homosexuelbun ne tiştekî sabît e û nikare bi mijara bîyolojîk were îzah kirin.
– Ew dibê hinek caran lêkolînvanan li ser kesên homosexul bi jiyana cinsî ya wek hev û hinek caran jî li ser yên bi jîyana cinsî ne wek hev lekolîn çê kirine. Yanê gelek caran meriv fêr nabe ka lêkolînvan kîjanan wek homoseksuel dibînin. Li gor fikra min homosexuelbun li gor cûda kesan tê gûhertin. Yanê gelek zehmete ku meriv bikaribe bibêje, homosexuelbun eva ye, dibêje Ulrika Westerlud.
Li Amerîkayê lêkolînê wek vê di mijara civakê de tesîreke mezin kirîye û gelek kes jî van lêkolînan wek bingeh nîşan didin dema ku ew behsa mafên homosexuela dikin û wekhevîyê tînin ziman. Lê li Swêd gotûbêj berfirehtir e û di dewsê de bala xwe zêdayî daye mijara ku gere kesek bi giradayî dîn, cins û sex neyê cuda kirin. Li gor Ulrika Westerlund eva ya herî baş e.
– Ew dibê, rêxistinê homosexuelan û transexuelan yên li Amerîka hinek caran lêkolînê awha xerhatî dikin û bi çavekî baş lê dimeyzînin. Ew difikirin ji ber ku eva tîştekî zikmakî ye ew dem gere heqê min jî wek yên din hebe. Lê belê ev fikra li gor min fikrekî gelek bixeter e. Heger ku lêkolînvaneki din were wê ramanê ku eva ne tîştekî zikmakî ye û di dewsê de girêdayî tesîrên jîngehê û civakê ye ew dem ev dikare were wê mehne ku heqê homosexuela wek yên din nîne. Ji ber ku di teorîyê de tîştekî ku meriv dikare hilbijêre.
Ji ber wî jî li gor Ulrika Westerlund gelek grîng e ku gere lêkolîna di derbarê homosexuelan de mijara di derbarê mafê wan ji hevdû were cuda kirin.
– Ew dibê Bê guman meriv dikare di derbarê cuda tiştan de lêkolîn bike. Ya herî gring ew e ku gere ev bi babeta mafê hinek însanan ve neyê tevlihev kirin.
Ercan Aras

ji Radyoya Swêdê 

Lööf dixwaze qaîdeyên xwîndêrên homoseksuel rake

 03.08.2012

Partîya Navendê (Centerpartiet) dixwaze qaîdeyên xwîndanê yên ku ji bo mêrên homoseksuel hene bên guhertin.

Halê hazir ji bo ku mêrekî homoseksuel bikaribe xwînê bide şert e ku ew salekê bi mêrekî din re nerazabe û bi mêran re neketibe têkilîya cinsî. Seroka Partîya Navendê Annie Lööf qaîdeyan wekî dîskrîmînasyon dibîne.

-  Partîya Navendê dixwaze şertê zigurdîyê, yan xwevegirtina ji seksê ji bo zilamên homoseksuel rake. Di şûna wê de, bê ku mirov binêre bê kesek homo- yan heteroseksuel e em dixwazin giranîyê bidine ser hemû reftarên di xeterê de.
Lê ev pêşnîyaza Annie Lööf bi serê Federasyona mafê HBTyîyan RFSL nakeve.
Rêxistina mafê homoseksuelan balê dikişîne ser wergirtina vîrusa HIV ku di nav mêrên homoseksuel de ji %80 bilindtir e. Û radigihîne ku  sedemên xurt ji alîyê tendurustîyê ve hene ku divê berçav bên girtin.

ji Radyoya Swêdê

Transseksuel grûpeke berxeter e di civakê de

 2.08.2012

Kesên transseksuel grûpeke zêde berxeter e, ew tûșî zor û șideteke giran dibin di civakê de. Ev yeka di xizmeta nobedarîya qurbanên tawanan ya rêxistina RFSL de jî diyar dibe, rêxistina seranserî bo mafê kesên homoseksuel, bîseksuel û transeksuelan li Swêdê.

Di heman dema ku gilîkirinên tawanên nefretê hember kesên homoseksuel di van salên dawî de kêm bûne, li hêla din gilîkirinên tawanên nefreta hember kesên transeksuel zêde bûne. Li gor dezgeha berlêgirtina tawanan, Brå, di navbera sala 2010 û 20111 de ji 31 gilîkirinan bûn 52. Lê Sofia Kuno, birêvebira projeyê li xizmeta nobedarîya qurbanên tawanan ya RFSL, texmîn dike ku hejmara ji wisa bêhtir e.

-Sofia Kuno dibêje, ez karim bêjim ku bêguman hejmara neqeyd kirî ya tawanên nefretê hember kesên transseksuel ji dora 50 bi gelekî bêhtir e. Ji ber di rastîyê de tadeyeke bêhtir li wan dibe.

Tawanên nefreta hember kesên transseksuel yan jî motîvên fobîya kesên trans bo tawanên nefretê, tenê ji 2008 de wekî tawan peyda bûye, herҁend ku kesên sînorên cinsî derbas dikin ji mêj ve grûpeke di civakê de berxeter e û tûșî tadê û zorê dibin.

Sofia Kuno dibêke ku bi kêmanî %15 ji telefonên ji wan re tên bo xizmeta nobedarîya qurbanên tawanan ya rêxistina RFSL, ji kesên transin û yê tawankar bêhtirê caran kesekî nasê wan e, cîraneke yan jî hevjîn e ku dixwaze rûmeta wan bișkîn e û wan biҁûk bike.

-Di heman dema ku tade li wan dibe, mecbûr dibin gotinên mîna: ”transa pîs” û ”ez li keҁan naxînim lê tu nekeҁeke duristî” dibihîzin. Lê asayî ye ku tenê kesên trans tûșî zor û șidetê dibin. Sofia Kuno ji RFSL dibêje ku hem zor û șideta bi motîvên fobîya kesên trans jî zêde cidî ye:

-Em car bi dû carê de dibînin ku dema kesek bi vê motîvê dixwaze tadê li kesekî bike, piranîya caran dixwazin wan bitirsînin û nîșankirineke bo vê grûpê. Û eger mirov li tada fîzîkî binere, piranîya caran derbarê zor û șideteke giran e û di heman carê de dubarekirî ye.

Li wan didin û bi pêhna jî û piștre careke din wan vedigerin. Sofia Kuno dibêje, ev derbarê pêșwazî kirin û muamelekirina civakê ye jî. Kuno berdewam dike û dibêje kêm kes diwêrin gilî bikin, ji ber tirsa zêde û biҁûk kirina ji alîyê polîs ve û hem jî alîyê dezgehên lênerîna tenduristîyê û sîstema dadmendîyê jî.

-Ew yên têkilîyê bi xizmeta nobedarîya qurbanên tawanan ya RFSL re datînin, danberhev bi xizmetên nobedarîyê din re, piranîya wan berîya gilî li ba polîs bikin telefonî me dikin. Ew carê dudilin ji aliyê pêșwazîya polîs û dezgehên din ve. Kuno dibêje bêguman hem ba polîs û hem jî ba karmendên dezgehan astengîya kêmasïya jîrbûnê heye ya divê em bi awayekî ҁareser bikin.
Ew hejmara kêm ya rewșên tên gilîkirin, kêm caran doz li wan di dadgehê de vedibe. Û ta nuha kes di dadgehê de ji ber tawanên nefretê bi motivên fobîya kesên trans nehatîye hukim kirin..

Berîya nuha bi demekê rewșeke dadgehî li Örebro deng pê ket, mêrek gumanjêkirî bi destdirêjîya cinsî hember jineke trans serbest hate berdan. Wî dest dirêjî betal kir dema dît ku jin jineke trans bû. Sofia Kuno dixawze bêje ku hem xurtkirina yasayan û hem jî jîrbûn di warê sîstema dadmendîyê de pêwîst e.
Bo ku ne be wekî rewșa li Örebro, ya tê de yasa mirov diparêz e lê wan hilbijart ku vê rewșê bi awayekî tirsnak yasayê șîrove bikin.

ji Radyoya Swêdê

Rewşa tendursitiyê bo transseksuelan tên guhertin

1.07.2010

Qanûna tenduristiyê bo kesên transseksuel ango kesên cinsvegor gelekî kevin û pêpes kiriye, herweha mercên bo guhertina cins bo kesên dixwazin gerek bên guhertin. Ev yeka li gor lêkolîneke hate danasîn ji aliyê daîreya giştî bo kar û barên civakî ve. Karin Lindell lêkolînera vê lêkolînê bû.

- Bo grûpa kesên transseksuel qanûn gelekî kevin e û rûmet şikandiye, hukûmet îro wan mecbûr dike ku mecbûrî xwe bixesînin bo ku cinsekî nu deyinin. Rewş divê ne bi vî awayî be di welatekî demokratîk de.
Bo kesê dixwaze cinsê xwe yê biolojîk biguhere yan rast bike divê tevlî pêvajoyeke gelek salî bibe, û di lêkolînên tendursitî de derbas bibe. Ev yeka dihêle ku gelek bikevin rewşên psîkolojîk yê xirab de û asta xwekujiyê nav kesên transseksuel de bilind e.
Bo ku ji mirov re cinsguhertin bên qebûl kirin îro, divê 18 saliyê derbas bikin, û hemwelatiyê swêdî bin, nezewicî bin û divê jî xwe bixesîn e.
Rexne gelek caran hatine kirin li van mercan ji aliyê kesên transseksule ve yên bi daxwaza guhertina cinsê xwe nin û ji aliyê yekîtiya mafê kesên homoseksuel, bîseksuel û transseksuel ve. Lukas Romson yê bi xwe di tecrûbeyeke wisa de dertbas bûye û cinsê guhertiye, serokê KIM e, komeleyek bo mafê cins, nasname û pircureyîyê:
- Em di gelekê salan de acizbûn ji ber vê yekê, hem ji ber merca xesandinê û hem jî ji ber merca ku mirov divê nezewicî be. Pişt re jî me rewşa kesên di bin 18 saliyê de nin diyar kiriye.
Me xwest em eşkere bikin ku rewşa wan bi carekê re neragirbar e, ku kesên genc mecbûrin bijîn bêyî ku xwedan nasnameyeke li gor wan be. Gelek kes dijîn îro bi wî cinsê ew pê hest nakin. Ew nikarin seferekê bikin bi bilêteke minasibê wan, ew ditirsin ku kesên ji sefa wan wan eşkere bikin dema bibînin ku navekî şaş yan jimarên şexsî yên şaş bikar bînin û her wekî din.
Karin Lindell dibêje ku sînorên emir bo lênerîna hormonan dê kêm bibe ta 16 saliyê û merca ku ew kesa divê hemwelatiyê swêdî be, nezewicî be û xesandî be divê bên rakirin:
- Ez wê merca xesandinê radikim û ji wî kesî re jî tên qebûl kirin ku şaneyên xwe yên cinsî bicemidîn e, eger bixwazin organên xwe yên cinsî ra bikin. Bikêfa xwe nin eger bixwazin emeliyatina çêbikin, ji wan re dê her derkeve ku cinsê xwe biguherin.
Lukas Romson yê beriya çend salan cinsê xwe guhert, wê demê zewicî bû û mecbûr bû cihê bibe pêşî û xwe bixesîne û piştre emeliyê çê bike:
- Zarokên min hebûn, lê nuha piştî wê tecrûbê û piştî deh salan mirov bi kêmasiyê û rûmet şikandinê hest dike. Imkan ji min re nebû ku ez bi xwe hilbijêrim û ez gelek kesên transseksuel nasdikim ku diêşin bi wê ku imkan ji wan re derneket ku zarokan ji xwe re çêbikin û yên nuha mereq dikin. Îca ez nuha bi hêvî me ku çareserkirineke zû li dar bikeve.
Lê mirov divê hem ser kaxezê jî, yanî bi awayekî qanûnî cinsekî wegir e, bêyî ku mirov emeliyateke fîzîkî ya cinsguhertinê çê bike û hem jî derman kirina hormonan werbigre bêyî ku mirov xwedan teşxîsa transseksuel be. Karin Lindell lêkolînera vê lêkolînê:
- Derman kirin bo wan kesan tên qebûl kirin yên naxwazin cinsguhertineke kamil çêbikin, yên dixwazin rastkirinekê çê bikin. Ev yeka qedexe ye îro, divê mirov teşxiskirî be wekî transseksuel.
Îro roj li Swêdê li transseksuel bûnê tên nerîn wekî nexweşiyeke psîkolojîk, piştî ku rêxistina tenduristiyê ya cîhanî WHO, ev yeka sinifand. Lêkolîner Karin Lindell careke din:
- Îro gelek kes hest dikin ku ev yeka tiştekî negatîv û xirab e, ez dixwazim bêjim ku mirov divê li pêsketinê binere û hem jî li saziya kar û barên civakî divê çalak bin ji vî alî ve û bi van pirsan re bo ku koda teşxîs kirinê biguherin. Ew bixwe kare tiştekî din be, ez ji dil di wê baweriyê de mim.

ji Radyoya Swêdê